Het verschil in leefomstandigheden tussen de kroonprinsenparen van Japan en Nederland kan haast niet groter zijn. Máxima en Willem-Alexander kunnen gaan en staan waar ze willen. Wandelen, paardrijden, shoppen, skiën, het maakt niet uit. Naruhito en Masako mogen alleen na toestemming van de Kunaicho _ de allesbepalende keizerlijke hofhouding _ de deur uit.

Spontaan winkelen of eten met vrienden is er voor hen niet bij. Buitenlandse trips zijn uit den boze. Het verblijf in Apeldoorn vorig jaar augustus was de uitzondering die de regel bevestigt. ,,We hebben geen nieuwe reisplannen", antwoordde Naruhito dan ook vragen van de pers. Het verblijf in Nederland was wél ,,heel goed geweest, voor Masako en voor dochtertje Aiko."

Maar Masako kijkt met afgunst naar de mogelijkheden van Máxima. De Japanse was voor haar huwelijk met kroonprins Naruhito een vrolijke, hardwerkende en succesvolle diplomate.

Ze studeerde aan Harvard en Oxford, woonde in Washington, Parijs en Moskou, en keek uit naar een mooie loopbaan bij Buitenlandse Zaken. Ze had geen trek in een verbintenis met Naruhito. Niet omdat hij niet leuk zou zijn, maar omdat ze haar eigen leven zou moeten opgeven.

Voor Naruhito was echter geen andere vrouw goed genoeg. En na vele jaren aandringen ging Masako Owada akkoord. Ze verwachtte dat ze haar talenten ook na het huwelijk kon gebruiken, maar daar dacht de Kunaicho anders over. Van Masako werd maar één ding verwacht: een jongen baren. Zolang dat niet gebeurde, mocht ze in feite het paleis niet uit.

'Een gevangene van de Chrysantentroon', zoals de Australische journalist Ben Hills in schokkend detail beschrijft in zijn vanwege de niets ontziende openhartigheid in de Japan niet gepubliceerde biografie van de kroonprinses. Máxima werd in Nederland meteen volop 'ingezet'. Haar kennis als ex-bankier werd zelfs ingehuurd door de Verenigde Naties.

Masako daarentegen mocht alleen insecten ontleden achter de paleismuren en haar situatie veranderde weinig toen na jaren 'proberen' dankzij medische hulp in december 2001 een meisje werd geboren. Die kon immers de dynastie niet voortzetten. Masako was inmiddels depressief, al sprak de hofhouding slechts van 'aanpassingsproblemen aan het hofleven'.

In zijn goed gedocumenteerde biografie maakt Hills duidelijk dat dit onzin is. Masako kan echter alleen beter worden als haar leefomstandigheden en positie veranderen. Dat hebben vooraanstaande artsen ook gezegd, maar de Kunaicho staat geen andere rol toe.

Zo'n bezoek van Willem-Alexander _ twee jaar geleden ging Máxima ook mee _ is voor Masako en Naruhito een welkom steuntje in de rug, maar herinnert beiden er tegelijkertijd aan hoezeer hun werelden verschillen. Alexander kiest als piloot zijn eigen koers, het Japanse paar kan geen kant uit. © GPD; Foto's: © GPD & AP